Volstaat een 4K tv (of projector), of kun je beter voor 8K gaan?

Je kunt vandaag nog steeds Full HD tv’s en projectoren kopen, maar het sterk gedaalde marktaanbod laat er geen twijfel over bestaan dat deze stilaan uitgefaseerd worden. 4K is vandaag de norm, maar intussen komen er ook steeds meer 8K tv’s en projectoren op de markt. En dus is de vraag: is 4K voldoende of is 8K de betere keuze?

Een Full HD tv (of projector) heeft een resolutie van 1920 (B) x 1080 (H) pixels, zo’n 2 miljoen stuks. 4K gaat daar met een resolutie van 3840 (B) x 2160 (H) – goed voor 8,3 miljoen pixels – vlot overheen. 8K doet het nog aanzienlijk beter en telt 7680 (B) x 4320 (H) pixels, ofwel 33 miljoen (!) stuks in totaal.

In technisch opzicht is een 4K projector of tv dus superieur aan een Full HD apparaat, terwijl een 8K toestel op zijn beurt beter is dan een 4K toestel. Maar het is natuurlijk de vraag hoe één en ander zich uit in de praktijk…

Doelstelling

Wat je uiteindelijk wil, is dat het beeld mooi scherp is en dat je alle details die in de content – een film, een serie, een videogame of zelfs een nieuwsuitzending – aanwezig zijn te zien krijgt.

Om dat voor elkaar te krijgen moet je rekening houden met drie zaken: de resolutie van je tv of projector (alsook die van je streaming abonnement of je blu-ray speler), de kwaliteit van het bronmateriaal en de gewenste kijkhoek.

De resolutie van het bronmateriaal

Om te beginnen moeten we definiëren wat dat precies is, ‘bronmateriaal’. Want de resolutie zoals die wordt vastgelegd door een camera – digitaal of op pelicule – is in het merendeel van de gevallen niet gelijk aan de resolutie van de drager – streaming of disc based media – die je in de home cinema of in de woonkamer te zien krijgt.

Laten we eens kijken naar The Lord of the Rings trilogie als voorbeeld. Die werd geschoten op 35 mm film – dus niet digitaal –, aangevuld met computergegenereerde beelden (CGI). Eens de film gemonteerd was, werd de de pelicule gescand in een resolutie van 2K (2560 x 1440 pixels). Op basis van die scan werd het digitale bestand gemaakt voor de bioscoop, alsook de dvd-versie en de blu-ray versie. De resolutie van 2560 x 1440 pixels kreeg je hoegenaamd niet te zien als je thuis de dvd’s bekeek, want die houden het bij een resolutie van 720 x 576 pixels al voor bekeken.  Op blu-ray is de situatie aanmerkelijk beter, want dan blijven er toch nog 1920 x 1080 pixels over van de gescande 2560 x 1440 resolutie.

Een hele poos later verschenen de films ook op 4K blu-ray. Daartoe werd een nieuwe scan gemaakt van de originele filmpelicule, dit keer met een resolutie van 4K. Daarbij werden de CGI-shots eveneens opgewaardeerd, zodat ze qua resolutie niet uit de toon zouden vallen bij de andere beelden. Als je de LOTR trilogie dus in de best beschikbare kwaliteit wil bekijken, heb je een 4K blu-ray speler nodig en een 4K of 8K scherm.

Series en tv-programma’s worden voor het overgrote gedeelte opgenomen en uitgezonden in HD. Streamingproviders willen dan wel graag dat je een 4K-abonnement neemt, maar ook in dat geval zal het merendeel van wat je kijkt alsnog in HD-kwaliteit opgenomen zijn. Die HD-content kan dan wel worden opgeschaald naar 4K, maar dat is toch echt niet hetzelfde als echte 4K.

De kijkhoek

Afhankelijk van de gewenste kijkhoek – het gedeelte van je gezichtsveld dat gevuld wordt met beeld – heb je een bepaalde minimumresolutie nodig. Als je daaronder blijft, krijg je individuele pixels – en dus een onscherp beeld – te zien. In dit blogartikel leggen we van a tot z uit welke kijkhoek je best aanhoudt.

Belangrijk om weten is dat in bijna alle gevallen – dus voor de meest voorkomende kijkhoeken – HD niet voltstaat. 4K volstaat wel, en 8K uiteraard eveneens. Het opmerkelijke hier is dat, als je rekening houdt met de gebruikelijke kijkhoeken – zelfs als je die heel royaal kiest – 8K geen zichtbare verbetering biedt tegenover 4K. Anders gezegd: die verbetering is er wel – zeker op voorwaarde als je over 8K bronmateriaal zou beschikken – maar de kwaliteit van onze ogen is meestal niet goed genoeg om die verbetering te kunnen waarnemen. Het is dus de mens die hier de zwakste schakel is, niet de technologie.

Conclusie

HD kun je best vermijden, tenzij je ervoor zou kiezen om een heel beperkte kijkhoek aan te houden – lees: een klein scherm en daar vanop een betrekkelijk grote afstand naar kijken – en je enkel gewone tv-uitzendingen wil bekijken.

In bijna alle andere gevallen is een resolutie van 4K de beste keuze. Zo kun je ook het meest hoogwaardige bronmateriaal (4K Ultra HD blu-ray en 4K streaming) zonder verlies ervaren en kun je kiezen voor een royale kijkhoek, zonder dat je schrik moet hebben dat je individuele pixels gaat zien.

8K is op zich ook een prima keuze, maar in de praktijk krijg je de meerwaarde ervan (tegenover 4K) niet te zien. Als je dus een significante meerprijs zou moeten betalen voor een 8K tv of projector, kun je je afvragen of je dat extra budget niet beter op een andere manier kunt spenderen…